نگهداری دستگاه لیزر؛ از بازبینی صبحگاهی تا تمیزکاری بین مراجعان و کالیبراسیون
دستگاهی که خوب نگهداری نشود، حتی با بهترین تنظیمات هم خروجی قابل اعتمادی نمیدهد. نگهداری بخشی از کار روزانهی تکنسین است.
فهرست مطالب این مقاله (۱۲ بخش)
نگهداری دستگاه لیزر سه لایه دارد: بازبینی روزانهی تکنسین (پنجره و نازل، کابل و فیبر، خنککننده، پیامهای خطا)، تمیزکاری و ضدعفونی بخشهای تماسی بین مراجعان طبق دستور سازنده، و سرویس و کالیبراسیون دورهای که فقط مهندس مجاز سازنده انجام میدهد. گزارشی از آسیب شبکیه در هنگام کالیبراسیون نشان میدهد عینک محافظ در سرویس هم لازم است. ثبت همهچیز در دفتر نگهداری و توقف کار با خروجی نامطمئن از قاعدههای اصلی است.
در دورههای آموزش لیزر معمولاً بیشترین وقت صرف فیزیک، تیپ پوست و تنظیم پارامتر میشود. اما تکنسینی که هر روز با دستگاه کار میکند میداند یک پنجرهی کثیف، یک فیبر خمشده یا خنککنندهای که کمکار شده، میتواند همهی آن دانش را بیاثر کند. نگهداری دستگاه لیزر بخشی از ایمنی مراجع است، نه فقط کار فنی بخش مهندسی.
این مقاله برای کسانی است که میخواهند لیزر را حرفهای یاد بگیرند. ستاره جمالی، تکنسین لیزر ریرا با بیش از ده سال سابقه، دورهی آموزش لیزر برگزار میکند. برای دیدن جایگاه این مهارت در کل مسیر، راهنمای جامع آموزش لیزر را بخوان.
چرا نگهداری بخشی از ایمنی است؟
خروجی لیزر باید همانی باشد که روی صفحه نوشته شده است. اگر پنجرهی سر دستگاه کدر باشد، بخشی از نور همانجا جذب میشود و پنجره داغ میشود؛ اگر خروجی واقعی بیشتر از عدد نمایشی باشد، پوست انرژی بیشتری از انتظار میگیرد. ادارهی ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا (OSHA) در صفحهی خطرهای لیزر، کنار خطر مستقیم پرتو، به خطرهای غیرپرتویی مثل برق، گاز و دود هم اشاره میکند و برنامهی ایمنی لیزر را برای هر مرکز درمانی ضروری میداند. نگهداری منظم پایهی همین برنامه است.
بازبینی صبحگاهی؛ پنج دقیقه پیش از اولین مراجع
- ظاهر دستگاه و کابلها: ترک، خم شدن شدید فیبر یا کابل سر دستگاه، اتصالهای شل.
- پنجره یا نازل سر دستگاه: تمیز، بدون خراش، لک یا ترک. پنجرهی خراشدار نور را پخش میکند و نقطههای داغ میسازد.
- سیستم خنککننده: سطح مایع یا گاز، دمای پنجرهی تماسی و کارکرد اسپری. جزئیات را در سیستم خنککنندهی لیزر نوشتهایم.
- آب داخلی (در دستگاههای دارای مدار آب): سطح و هشدارهای مربوط.
- روشن شدن و آزمون خودکار: هر پیام خطا یا هشدار را یادداشت کن و پیش از رفع آن کار را شروع نکن.
- عینکهای محافظ: تعداد کافی، سالم و مخصوص طول موج همان دستگاه.
این فهرست کوتاه است، اما اگر هر روز انجام شود، بیشتر مشکلها پیش از رسیدن به پوست مراجع دیده میشوند.
تمیزکاری بین مراجعان
سر دستگاه با پوست مراجعان مختلف تماس دارد. پس از هر مراجع، بخشهای تماسی با مادهی ضدعفونیای که سازنده اجازه داده تمیز میشود. بعضی مواد به پوشش نوری پنجره آسیب میزنند؛ پس سلیقهی شخصی جای دستور سازنده را نمیگیرد. در حین جلسه هم ذرات مو و ژل روی پنجره جمع میشوند؛ مرور J Cutan Aesthet Surg دربارهی سیستمهای خنککننده یادآوری میکند که پنجرههای تماسی باید مرتب در طول کار پاک شوند. این ذرات در برابر نور داغ میشوند و میتوانند سوختگی نقطهای بسازند.
عینکهای مراجع هم بعد از هر استفاده تمیز میشوند. ژل، پد یا هر وسیلهی یکبارمصرف دیگر برای هر مراجع تازه است.
دود و هوای اتاق
سوختن مو در لیزر بو و دود تولید میکند. مروری در Clin Exp Dermatol دود حاصل از روشهای حرارتی پوست را خطری «پنهان و اغلب نادیدهگرفتهشده» برای کارکنان میداند و تهویهی مناسب، دستگاه مکندهی دود در نزدیکی محل کار و ماسک مناسب را توصیه میکند. تمیز نگه داشتن فیلتر مکنده و تهویهی اتاق هم بخشی از نگهداری است.
محیط اتاق و برق
- دمای اتاق در محدودهای که سازنده گفته؛ گرمای زیاد کارایی خنککننده را کم میکند.
- فاصلهی کافی پشت دستگاه برای گردش هوا؛ دریچههای تهویه بسته نشوند.
- برق پایدار و اتصال زمین درست؛ نوسان برق میتواند خروجی را ناپایدار کند.
- دستگاه در جابهجایی ضربه نخورد؛ فیبر و سیستم نوری به ضربه حساساند.
کالیبراسیون و سرویس دورهای؛ کار چه کسی است؟
کالیبراسیون یعنی سنجیدن خروجی واقعی دستگاه با ابزار اندازهگیری و تنظیم آن تا با عدد نمایشی برابر شود. این کار و باز کردن هر بخش داخلی دستگاه، فقط کار مهندس مجاز سازنده است. تکنسین در این مرحله سه وظیفه دارد: یادداشت و گزارش هر رفتار غیرعادی دستگاه، هماهنگی برای سرویس در زمان مقرر و ثبت گزارش سرویس در دفتر نگهداری.
یک گزارش منتشرشده در Lasers Surg Med آسیب ناخواستهی ماکولا، یعنی مرکز بینایی شبکیه، را در جریان کالیبراسیون یک لیزر زیبایی پرانرژی شرح داده است. پیام این گزارش برای هر مرکز روشن است: عینک محافظ مخصوص طول موج در هنگام سرویس و کالیبراسیون هم لازم است و هیچکس نباید بدون محافظ در اتاق بماند. پژوهش دیگری در Photodermatol Photoimmunol Photomed نشان داده رعایت دستورالعملهای ایمنی چشم در مراکز لیزر موهای زائد همیشه کامل نیست؛ پس یادآوری مداوم آن به تیم ارزشمند است.
دفتر نگهداری دستگاه
هر دستگاه باید دفتر یا پروندهای داشته باشد که اینها در آن نوشته شود:
- تاریخ شمسی هر بازبینی روزانه و نام تکنسین؛
- پیامهای خطا و کاری که انجام شد؛
- تعویض قطعهها و مصرفیها (پنجره، فیلتر، کرایوژن)؛
- تاریخ و گزارش هر سرویس و کالیبراسیون؛
- هر رخداد ایمنی، حتی کوچک.
این دفتر کمک میکند الگوها دیده شوند؛ مثلاً اینکه خطای خاصی همیشه بعد از چند ساعت کار پشت سر هم ظاهر میشود.
کی باید کار را متوقف کرد؟
- پیام خطایی که معنایش را نمیدانی یا بعد از راهاندازی دوباره تکرار میشود؛
- صدای غیرعادی، بوی سوختن قطعه یا گرم شدن غیرمعمول بدنه؛
- واکنش پوستی متفاوت با تنظیم همیشگی در چند مراجع پشت سر هم؛
- پنجرهی ترکخورده یا فیبر آسیبدیده.
توقف کار و گزارش به مدیر مرکز و مهندس، همیشه از ادامه دادن با خروجی نامطمئن بهتر است.
پایان روز و روزهای بیکاری
نگهداری فقط به صبح محدود نمیشود. در پایان روز، سر دستگاه آخرین بار تمیز و خشک میشود، در جای مخصوصش قرار میگیرد تا فیبر یا کابل زیر وزن خودش خم نشود و دستگاه طبق ترتیبی که سازنده گفته خاموش میشود. بعضی دستگاهها پیش از خاموشی نیاز به چند دقیقه کار بیبار پمپ یا فن دارند تا گرمای داخلی تخلیه شود؛ قطع ناگهانی برق در این مرحله به قطعهها فشار میآورد. اگر مرکز چند روز تعطیل است، کلید دستگاه را جایی نگه دار که فقط افراد آموزشدیده به آن دسترسی داشته باشند و پیش از اولین جلسهی بعد از تعطیلی، بازبینی صبحگاهی را با دقت بیشتری انجام بده.
مصرفیها و قطعههای فرسودنی
پنجرههای تماسی، فیلترها، کپسولهای کرایوژن و عینکهای محافظ عمر محدودی دارند. خراشهای ریز پنجره در طول ماهها جمع میشوند و فیلتر هوای دستگاه کمکم گرفته میشود. داشتن فهرستی از این مصرفیها، زمان تقریبی تعویض و یک قطعهی یدکی در مرکز، جلوی تعطیل شدن ناگهانی کار یا ادامهی کار با قطعهی فرسوده را میگیرد. فقط قطعههای اصل و سازگار با همان مدل استفاده شود، چون پنجره یا عینکی که برای طول موج دیگری ساخته شده، ظاهرش شبیه است اما محافظت درستی نمیدهد.
یادگیری این عادتها
نگهداری بیشتر از جنس عادت است تا دانش؛ و عادت را باید از همان روزهای اول یاد گرفت. بهتر است بازبینی صبحگاهی، تمیزکاری بین مراجعان و نوشتن دفتر نگهداری از همان دورهی آموزش کنار کار عملی تمرین شود. ستاره جمالی دورهی آموزش لیزر برگزار میکند. برای پرسیدن دربارهی دوره، صفحهی معرفی ستاره جمالی را ببین یا از صفحهی تماس پیام بده. اگر هم به دنبال لیزر موهای زائد با دستگاههای نگهداریشده هستی، از فرم رزرو آنلاین لیزر وقت بگیر. ایمنی چشم و اتاق را در آموزش ایمنی لیزر مفصلتر خواندهای.
بیشتر بدانید
- لیزر موهای زائد چگونه انجام میشود و در جلسهی مشاوره چه چیزهایی بررسی میشود؟
- پیش از لیزر موهای زائد چه سؤالهایی از مرکز درمانی بپرسیم؟
- مراقبتهای پیش و پس از لیزر موهای زائد را از کجا و چگونه دریافت کنیم؟
- صفحهی لیزر موهای زائد بانوان
- همهی خدمات لیزر
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمیگیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته میشود.
پرسشهای پرتکرار
تکنسین لیزر هر روز چه چیزهایی را باید بررسی کند؟
سالم بودن کابل و فیبر، تمیزی پنجره یا نازل، کارکرد خنککننده، پیامهای خطا و سالم بودن عینکهای محافظ.
کالیبراسیون دستگاه لیزر کار کیست؟
فقط مهندس مجاز سازنده. تکنسین رفتار غیرعادی را گزارش میدهد، سرویس را هماهنگ میکند و گزارش را ثبت میکند.
سر دستگاه را با چه مادهای تمیز کنیم؟
فقط با مادهای که سازنده اجازه داده، چون بعضی مواد به پوشش نوری پنجره آسیب میزنند.
هنگام سرویس دستگاه هم عینک لازم است؟
بله. گزارشی از آسیب شبکیه در جریان کالیبراسیون یک لیزر زیبایی منتشر شده است؛ هر کس در اتاق است باید عینک مخصوص طول موج بزند.
دورهی آموزش لیزر ستاره جمالی برای چه کسانی است؟
برای کسانی که میخواهند تکنسین لیزر شوند. ستاره جمالی، تکنسین لیزر ریرا با بیش از ده سال سابقه، دورهی آموزش لیزر برگزار میکند. برای اطلاعات از صفحهی تماس ریرا پیام بفرست.
- Laser Hazards — Occupational Safety and Health Administration (OSHA)
- Unintentional macular injury following high-energy cosmetic laser calibration — Lasers Surg Med (PubMed)
- Adherence to optical safety guidelines for laser-assisted hair removal — Photodermatol Photoimmunol Photomed (PubMed)
- Surgical plume in dermatology: an insidious and often overlooked hazard — Clin Exp Dermatol (PMC)
- Cooling Devices in Laser therapy — J Cutan Aesthet Surg (PMC)
- Guidelines for laser hair removal — PubMed
اگر سؤالت دربارهی شرایط خودت است، مشاورهی اول رایگان است؛ کارشناس ریرا تماس میگیرد و وقت معاینه را هماهنگ میکند.
صفحهی خدمت و رزرو مشاوره