راهنمای کامل لیزر موهای زائد؛ علم، جلسه‌ها، عوارض و مقایسه با روش‌های دیگر

این صفحه پایه‌ی علمی همه‌ی مقاله‌های لیزر ری‌راست: لیزر چطور کار می‌کند، چرا چند جلسه لازم است، چه عوارضی ممکن است و در مقایسه با تیغ، موم و روش‌های دیگر کجا می‌ایستد. برای جزئیات هر ناحیه‌ی بدن، از فهرست پایین صفحه به مقاله‌ی همان ناحیه برو.

لیزر موهای زائد چطور کار می‌کند؟

نور لیزر از سطح پوست می‌گذرد و در رنگدانه‌ی تیره‌ی ریشه‌ی مو (ملانین) جذب می‌شود. این انرژی به گرما تبدیل می‌شود و ساختارهایی را که مو از آن‌ها رشد می‌کند آسیب می‌زند. چون هدف رنگدانه است، موهای تیره بهترین پاسخ را می‌دهند و موهای سفید، خاکستری و خیلی روشن پاسخ ضعیفی دارند. پوست هم رنگدانه دارد؛ برای همین انتخاب طول موج و انرژی بر اساس رنگ پوست، اصل اول ایمنی است.

برای موهای زائد چند جلسه لیزر لازم است؟

در ری‌را برنامه‌ی پایه‌ی لیزر موهای زائد برای همه ۸ تا ۱۰ جلسه است. دلیلش چرخه‌ی رشد موست: هر تار مو در زمان‌های مختلف در فاز رشد (آناژن)، فاز گذار یا فاز استراحت است و نور لیزر فقط روی موهایی که در فاز رشد هستند و رنگدانه‌ی کافی دارند بیشترین اثر را می‌گذارد. با هر جلسه گروه تازه‌ای از موها به فاز رشد می‌رسند و هدف قرار می‌گیرند. فاصله‌ی معمول جلسه‌ها برای موهای زائد ۴ تا ۱۰ هفته (بسته به ناحیه) است؛ در جلسه‌های آخر که موها کم‌پشت‌تر و نازک‌تر شده‌اند، فاصله‌ها کمی بیشتر می‌شود.

آکادمی پوست آمریکا (AAD) هم تأکید می‌کند که برای کاهش ماندگار مو چند جلسه لازم است و بیشتر افراد بعد از دوره‌ی کامل، سالی یکی دو جلسه‌ی نگهدارنده می‌گیرند. پژوهشی روی لیزر الکساندرایت ۷۵۵ نانومتری نشان داد که هرچه تعداد جلسه‌ها بیشتر باشد، کاهش مو بیشتر و ماندگارتر است؛ برای همین قطع کردن دوره در جلسه‌ی سوم یا چهارم، شایع‌ترین دلیل «برگشت مو» است (چرا بعد از لیزر موها دوباره رشد می‌کنند؟).

آلمان، آمریکا و کره درباره‌ی لیزر موهای زائد چه می‌گویند؟

آلمان: راهنمای بالینی S2k «لیزرتراپی پوست» که انجمن پوست آلمان (DDG) در سامانه‌ی AWMF منتشر کرده، لیزر موهای زائد را یک درمان پزشکی می‌داند و قبل از آن معاینه‌ی پوست، بررسی خال‌ها و ضایعه‌ها، و انتخاب طول موج بر اساس نوع پوست را لازم می‌داند. آمریکا: AAD و Mayo Clinic تأکید می‌کنند که بیشترین ایمنی وقتی است که درمان زیر نظر پزشک و با دستگاه مناسب رنگ پوست انجام شود؛ عوارض جدی بیشتر در دستگاه یا تنظیمات نامناسب دیده می‌شود. کره‌ی جنوبی: پژوهش‌های کره‌ای روی پوست آسیایی (که از نظر رنگدانه به پوست بسیاری از ایرانیان نزدیک است) نشان می‌دهد دایود ۸۰۸ نانومتر با انرژی متوسط و خنک‌کنندگی خوب، کاهش موی قابل‌توجه با عارضه‌ی کم می‌دهد و ترکیب چند طول موج برای موهای مختلف یک ناحیه سودمند است.

برای موهای زائد این یعنی سه چیز: معاینه‌ی قبل از شروع، انتخاب دستگاه بر اساس رنگ پوست و ضخامت مو، و ثبت تنظیمات هر جلسه تا جلسه‌ی بعد دقیق ادامه پیدا کند (کدام دستگاه لیزر برای پوست و موی من مناسب است؟).

لیزر موهای زائد در برابر تیغ، موم، کرم موبر و اپیلاتور

تیغ سریع و ارزان است اما مو را فقط از سطح پوست برمی‌دارد؛ موها یکی دو روز بعد برمی‌گردند و در پوست حساس جوش، خارش و موی فرورفته می‌سازد. موم و اپیلاتور مو را از ریشه می‌کنند و چند هفته پوست صاف می‌ماند، ولی درد دارند، پوست را ملتهب می‌کنند و در طول زمان در بعضی نواحی تیرگی و موی زیر پوستی ایجاد می‌کنند. کرم موبر ساختار پروتئینی مو را حل می‌کند؛ بی‌درد است ولی می‌تواند سوزش و حساسیت تماسی بدهد و نتیجه‌اش کوتاه‌مدت است. الکترولیز تنها روشی است که سازمان غذا و داروی آمریکا آن را «حذف دائمی» می‌نامد، ولی هر ریشه را تک‌به‌تک درمان می‌کند و برای ناحیه‌ای مثل موهای زائد بسیار زمان‌بر است؛ بیشتر برای موهای سفید و روشن کاربرد دارد.

لیزر با هدف گرفتن رنگدانه‌ی ریشه، در چند جلسه تراکم مو را برای مدت طولانی کم می‌کند. اگر هزینه‌ی چند سال تیغ و موم را کنار هزینه‌ی دوره‌ی لیزر بگذاری، لیزر معمولاً در بلندمدت ارزان‌تر و راحت‌تر است؛ به‌خصوص که بعد از دوره، به‌جای اصلاح هفتگی، سالی یکی دو جلسه‌ی نگهدارنده کافی است.

چرا لیزر برای موهای زائد از روش‌های موقت بهتر است؟

روش‌های موقت هر کدام یک مشکل تکراری دارند: تیغ موها را صاف می‌بُرد و نوک تیز موی تازه، زبری و خارش می‌سازد؛ موم و موچین ریشه را می‌کنند و به دیواره‌ی فولیکول آسیب می‌زنند که یکی از دلایل اصلی موی فرورفته و تیرگی پوست است؛ کرم‌های موبر قلیایی‌اند و روی پوست حساس سوزش می‌دهند. در همه‌ی این روش‌ها چرخه هر چند روز یا چند هفته تکرار می‌شود.

لیزر این چرخه را می‌شکند. نور لیزر از سطح پوست می‌گذرد، در رنگدانه‌ی ریشه جذب می‌شود و گرمای حاصل، توان رشد ریشه را کم می‌کند. نتیجه تدریجی است: موهایی که می‌مانند نازک‌تر، کم‌رنگ‌تر و کندرشدتر می‌شوند. به همین دلیل از همان جلسه‌های میانی، نیاز به تیغ زدن برای موهای زائد آشکارا کم می‌شود و پوست کمتر تحریک می‌شود. فقط یادت باشد در طول دوره، موم، موچین و اپیلاتور ممنوع‌اند؛ تیغ تنها روش مجاز بین جلسه‌هاست.

چه کسانی باید قبل از لیزر موهای زائد صبر کنند یا احتیاط کنند؟

• بارداری و شیردهی: لیزر موهای زائد به بعد موکول می‌شود.
• پوست برنزه یا آفتاب‌سوخته: تا برگشت رنگ طبیعی پوست صبر کن؛ معمولاً ۲ تا ۴ هفته.
• داروهای حساس‌کننده به نور: مثل ایزوترتینوئین (راکوتان) که باید ۶ ماه از پایان مصرفش گذشته باشد، و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها؛ فهرست داروهایت را در مشاوره بگو.
• عفونت، زخم یا اگزمای فعال در ناحیه: اول درمان می‌شود.
• سابقه‌ی تبخال: اگر ناحیه نزدیک لب است، پزشک ممکن است داروی پیشگیری بدهد.
• خال یا ضایعه‌ی مشکوک: اول معاینه، بعد لیزر؛ این از توصیه‌های صریح راهنمای آلمانی است.

هیچ‌کدام از این موارد به معنای «هرگز» نیست؛ فقط زمان یا روش لیزر موهای زائد تغییر می‌کند. هدف این است که دوره بدون وقفه و بدون عارضه پیش برود.

عوارض احتمالی لیزر موهای زائد و چه وقت باید تماس بگیری

شایع‌ترین واکنش‌ها بعد از لیزر قرمزی و برجستگی‌های ریز دور ریشه‌ها است که شبیه پوست مرغ است و معمولاً چند ساعت تا دو روز می‌ماند. تورم خفیف، احساس گرما و خارش هم طبیعی است. این‌ها نشانه‌ی رسیدن گرما به ریشه‌اند، نه آسیب. کمپرس خنک و کرم ترمیم‌کننده‌ی ساده کافی است.

عوارض کمتر شایع شامل تیرگی یا روشنی موقت پوست، جوش‌های ریز (فولیکولیت) و به‌ندرت تاول است. بررسی‌های منتشرشده در PubMed نشان می‌دهد این عوارض بیشتر با پوست برنزه، انرژی نامتناسب با رنگ پوست، یا مصرف داروهای حساس‌کننده به نور مرتبط‌اند. اگر بعد از جلسه تاول، درد شدید، ترشح یا تغییر رنگی دیدی که بعد از سه روز بهتر نشد، عکس بگیر و همان روز به ری‌را خبر بده تا پزشک بررسی کند.

ایمنی لیزر موهای زائد: چه چیزهایی را جدی بگیریم؟

لیزر موهای زائد یک درمان پزشکی است و ایمنی آن به سه چیز بستگی دارد: دستگاه درست، تنظیمات درست و مراقبت درست. دستگاه باید طول موج مناسب رنگ پوست داشته باشد (برای پوست تیره‌تر، ند:یاگ ۱۰۶۴ نانومتر ایمن‌تر است). تنظیمات باید بر اساس واکنش پوست در هر جلسه ثبت و اصلاح شود. و مراقبت بعد از جلسه، یعنی پرهیز از آفتاب، گرما و اصطکاک، به‌اندازه‌ی خود جلسه مهم است.

مرور StatPearls (کتابخانه‌ی ملی پزشکی آمریکا) عوارض اصلی را درد گذرا، قرمزی، تورم، تغییر رنگ موقت پوست و به‌ندرت سوختگی و اسکار می‌داند و تأکید می‌کند که بیشتر آن‌ها با انتخاب بیمار، خنک‌کننده‌ی مناسب و تنظیم انرژی قابل پیشگیری‌اند. عینک محافظ برای مراجع و تکنسین، و پوشاندن خال‌ها و تتوها، از اصول ثابت هر جلسه در ری‌را است.

راهنمای هر ناحیه

• زیر بغل
• پشت لب
• چانه
• فول فیس
• گردن
• خط ریش
• بیکینی
• بیکینی کامل و لاین
• شکم و خط ناف
• خط سینه بانوان
• سینه و شکم آقایان
• پشت و شانه آقایان
• کمر و گودی کمر
• دست کامل
• پا کامل
• باسن
• بینی و گوش

پکیج، دستگاه و پرسش‌های پرتکرار

• پکیج یا ناحیه‌ی جدا
• پکیج بدن کامل بانوان
• پکیج‌های آقایان
• کدام دستگاه؟
• مدیواستار نکست پرو
• کندلا جنتل‌مکس پرو
• تیتانیوم پلاس
• پوست سبزه و تیره
• آیا دائمی است؟
• چرا مو برمی‌گردد؟

برای آمادگی و مراقبت، مراقبت‌های قبل و بعد از لیزر و سؤال‌هایی که قبل از شروع لیزر باید بپرسی را هم بخوان. اگر نمی‌دانی از کجا شروع کنی، نیازسنجی رایگان لیزر را پر کن؛ قیمت روز هر ناحیه و پکیج برای هر دستگاه روی بورد قیمت روز لیزر آمده است.

بیشتر بدانید

• لیزر موهای زائد چگونه انجام می‌شود و در جلسه‌ی مشاوره چه چیزهایی بررسی می‌شود؟
• پیش از لیزر موهای زائد چه سؤال‌هایی از مرکز درمانی بپرسیم؟
• مراقبت‌های پیش و پس از لیزر موهای زائد را از کجا و چگونه دریافت کنیم؟
• صفحه‌ی لیزر موهای زائد
• همه‌ی خدمات لیزر

این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار