ترکیب‌های رایج سرم‌تراپی؛ ویتامین C، ویتامینهای B، منیزیم، روی و کوکتل مایرز
رایج‌ترین ترکیب‌های سرم‌تراپی شامل ویتامین C، ویتامینهای گروه B، منیزیم، کلسیم و روی هستند که در محلول نمکی یا رینگر داده می‌شوند. معروفترین ترکیب، کوکتل مایرز است. شواهد علمی برای فایده‌ی آن در افراد سالم محدود است. ترکیب سرم باید بعد از ویزیت و بر اساس نیاز و شرایط فرد تعیین شود، نه از روی منو.
در تبلیغات سرم‌تراپی، اسم‌هایی مثل «سرم انرژی»، «سرم ایمنی» یا «سرم زیبایی» زیاد دیده می‌شود. اما پشت این اسم‌ها چند ماده‌ی مشخص هست که هر کدام نقش و محدودیت خودشان را دارند. دانستن این مواد کمک می‌کند تصمیم آگاهانه‌تری بگیری.
این مقاله را دکتر مهدی یداللهی موحد نوشته است و بخشی از راهنمای سرم‌تراپی در ری‌را است. سرم‌تراپی در ری‌را زیر نظر دکتر عبدالله کوچکسرایی و دکتر مهدی یداللهی موحد انجام می‌شود.
پایه‌ی سرم: مایع
هر سرمی یک مایع پایه دارد، معمولاً سرم نمکی یا رینگر لاکتات. این مایع خودش آب و الکترولیت به بدن می‌رساند. بخشی از حس «سرحال شدن» بعد از سرم، به خصوص در کسی که کم‌آب بوده، از همین مایع است. سرم هیدراته
مواد رایج
- ویتامین C: آنتی‌اکسیدان و لازم برای ساخت کلاژن و عملکرد ایمنی. در دوزهای بالا خطرهای مهمی دارد که پایین‌تر توضیح می‌دهیم.
- ویتامینهای گروه B: از جمله B1، B6، B12 و B کمپلکس. در تولید انرژی سلول و عملکرد اعصاب نقش دارند. کمبود B12 در گیاه‌خواران، سالمندان و مصرف‌کنندگان بعضی داروها شایع‌تر است.
- منیزیم: در عملکرد عضله و اعصاب نقش دارد. تزریق سریع آن می‌تواند گرگرفتگی و افت فشار ایجاد کند.
- کلسیم: معمولاً به مقدار کم در بعضی ترکیب‌ها.
- روی: در ایمنی و ترمیم زخم نقش دارد.
- گلوتاتیون و NAD+: دو ماده‌ی پرطرفدار که جداگانه درباره‌شان نوشته‌ایم. گلوتاتیون تزریقی و NAD+ تزریقی
کوکتل مایرز
کوکتل مایرز معروفترین ترکیب سرم ویتامین است. نامش از پزشکی آمریکایی به نام جان مایرز گرفته شده و معمولاً شامل منیزیم، کلسیم، ویتامینهای B و ویتامین C است. راهنمای پزشکی مرک توضیح می‌دهد که این ترکیب برای مشکلاتی مثل خستگی مزمن، فیبرومیالژیا، میگرن و آسم استفاده شده، اما شواهد علمی برای اثربخشی آن محدود است و پژوهش‌های کنترل‌شده‌ی کافی وجود ندارد.
چرا «منوی سرم» درست نیست؟
یک مرور علمی در سال ۲۰۲۵ با عنوان «IV یا نه IV» بررسی کرده است که در افراد سالم، شواهد کافی برای برتری سرم ویتامین بر رژیم غذایی متعادل یا مکمل خوراکی وجود ندارد. نیاز هر فرد به ویتامین‌ها متفاوت است. کسی که کمبود B12 دارد، از تزریق B12 سود می‌برد؛ اما ویتامین اضافه برای کسی که کمبود ندارد، فایده‌ی بیشتری نمی‌آورد. ویتامینهای محلول در آب اضافی از ادرار دفع می‌شوند و بعضی مواد در مقدار زیاد عارضه دارند.
برای همین در ری‌را ترکیب سرم بعد از ویزیت، بررسی سابقه‌ی پزشکی و در صورت لزوم آزمایش تعیین می‌شود. سرم‌تراپی یا قرص ویتامین
ویتامین C در دوز بالا: یک هشدار
ویتامین C با دوز بالا در افرادی که کمبود آنزیم G6PD دارند (فاویسم) می‌تواند باعث همولیز، یعنی تخریب گلبول‌های قرمز، شود. گزارش‌هایی از همولیز شدید و نارسایی کلیه بعد از تزریق دوز بالای ویتامین C در مجله‌های پزشکی منتشر شده است. کمبود G6PD در ایران، بهخصوص در استان‌های شمالی و جنوبی، شایع است. پس قبل از دوز بالای ویتامین C باید این موضوع بررسی شود. چه کسانی نباید سرم‌تراپی کنند
تزریق عضلانی یا وریدی؟
بعضی ویتامین‌ها، مثل B12، به‌صورت تزریق عضلانی هم داده می‌شوند. برای اصلاح کمبود B12، تزریق عضلانی روشی شناخته‌شده و ساده است و همیشه نیاز به سرم وریدی نیست. انتخاب بین قرص، تزریق عضلانی و سرم، به شدت کمبود، علت آن و شرایط فرد بستگی دارد.
سؤال‌هایی که در مشاوره بپرس
- دقیقاً چه موادی و با چه دوزی در سرم من است و چرا؟
- آیا اول باید آزمایش بدهم؟
- آیا این ماده با داروهایی که مصرف می‌کنم تداخل دارد؟
رزرو
برای بررسی اینکه آیا سرم‌تراپی برایت مناسب است و چه ترکیبی، وقت ویزیت با دکتر مهدی یداللهی موحد یا دکتر عبدالله کوچکسرایی بگیر.
بیشتر بدانید
- طب سوزنی لاغری؛ شواهد علمی از کره تا آلمان و انتظار واقع‌بینانه
- صفحه‌ی سرم تراپی
- همه‌ی خدمات سلامت و خدمات مکمل
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته می‌شود.