افزایش شیر مادر؛ راه‌های علمی و باورهای نادرست
بسیاری از مادران نگران کم بودن شیرشان‌اند، در حالی که نوزاد به‌اندازه‌ی کافی شیر می‌گیرد؛ و گاهی هم واقعاً به کمک نیاز است.
فهرست مطالب این مقاله (۷ بخش)
تولید شیر بر اساس «عرضه و تقاضا» کار می‌کند: هرچه سینه بیشتر و مؤثرتر تخلیه شود، شیر بیشتری ساخته می‌شود. شیر دادن مکرر، گرفتن درست سینه، تماس پوست با پوست و در صورت نیاز دوشیدن بعد از شیر دادن، راه‌های اصلی‌اند. تغذیه و آب کافی مادر لازم است اما به‌تنهایی شیر را زیاد نمی‌کند.
افزایش شیر مادر از یک قانون ساده پیروی می‌کند: هر بار که سینه تخلیه می‌شود، بدن پیام می‌گیرد که شیر بیشتری بسازد. دفتر سلامت زنان وزارت بهداشت آمریکا توضیح می‌دهد که مقدار شیر بیشتر به دفعات و کیفیت تخلیه‌ی سینه بستگی دارد تا به اندازه‌ی سینه یا رژیم خاص.
اول مطمئن شو شیر واقعاً کم است
نشانه‌های کافی بودن شیر معمولاً این‌هاست: افزایش وزن منظم نوزاد طبق منحنی رشد، تعداد کافی پوشک خیس در روز و نوزادی که بعد از شیر خوردن آرام‌تر است. نرم شدن سینه‌ها یا کوتاه شدن زمان شیر خوردن بعد از چند هفته، لزوماً نشانه‌ی کم شدن شیر نیست. پزشک کودک با بررسی وزن، بهترین داور است.
راه‌هایی که شواهد پشتشان است
آکادمی اطفال آمریکا پنج قدم برای کم بودن شیر پیشنهاد می‌کند که خلاصه‌اش این است:
- شیر دادن مکرر: معمولاً هشت تا دوازده بار در شبانه‌روز در هفته‌های اول.
- گرفتن درست سینه: دهان باز نوزاد و گرفتن بخش زیادی از هاله؛ گرفتن نادرست، هم درد دارد و هم تخلیه را کم می‌کند.
- هر دو سینه در هر نوبت.
- دوشیدن بعد از شیر دادن در صورت نیاز، با دست یا شیردوش.
- تماس پوست با پوست و نزدیک نگه داشتن نوزاد.
CDC هم برای مادرانی که شیر می‌دوشند، راهنمای تخلیه‌ی منظم و نگهداری درست شیر را منتشر کرده است.
تغذیه و آب
غذای کافی و متنوع و آب کافی برای انرژی مادر لازم است؛ اما رژیم‌های خاص یا خوردن مقدار زیاد یک خوراکی مشخص، جای تخلیه‌ی مکرر را نمی‌گیرد. رژیم خیلی کم‌کالری در هفته‌های اول بهتر است گرفته نشود.
دمنوش‌ها و داروهای شیرافزا
شواهد علمی درباره‌ی دمنوش‌ها و مکمل‌های شیرافزا محدود و متناقض است و بعضی از آن‌ها عوارض یا تداخل دارویی دارند. پیش از مصرف با پزشک مشورت کن.
عوامل پنهانی که شیر را کم می‌کنند
- فاصله‌های طولانی بین شیر دادن یا استفاده‌ی زیاد از پستانک در هفته‌های اول
- شیر خشک کمکی بدون برنامه، که تقاضا را کم می‌کند
- درد نوک سینه و گرفتن نادرست
- استرس شدید، خستگی و بعضی بیماری‌ها یا داروهای مادر
کی کمک بگیریم؟
اگر وزن نوزاد کافی بالا نمی‌رود، پوشک‌های خیس کم است یا شیر دادن دردناک است، زودتر با پزشک کودک یا مشاور شیردهی صحبت کن.
برای تنظیم تغذیه‌ی دوران شیردهی متناسب با وزن و شرایط خودت، رژیم‌درمانی و مشاوره‌ی تغذیه‌ی ریرا در کنار توست.
بیشتر بدانید
- پرخوری عصبی و تغییر وزن در روزهای بحران؛ چطور نظم غذایی را برگردانیم؟
- تغذیه در زمان بارداری؛ اصول ساده برای سلامت مادر و جنین
- رژیم مادر حامله؛ در بارداری چقدر وزن اضافه کنیم و رژیم لاغری مجاز است؟
- صفحه‌ی رژیم درمانی
- همه‌ی خدمات بارداری، شیردهی و کودک
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
خوردن غذای خاصی شیر را زیاد می‌کند؟
هیچ خوراکی به‌تنهایی جای تخلیه‌ی مکرر سینه را نمی‌گیرد؛ تغذیه‌ی کافی و متنوع برای انرژی مادر لازم است.
شیردوش به افزایش شیر کمک می‌کند؟
بله، دوشیدن بعد از شیر دادن تقاضا را بیشتر می‌کند و می‌تواند تولید شیر را افزایش دهد.
از کجا بفهمم نوزاد سیر می‌شود؟
افزایش وزن منظم، تعداد کافی پوشک خیس و آرام بودن بعد از شیر خوردن؛ پزشک کودک وزن را بررسی می‌کند.
اگر سؤالت درباره‌ی شرایط خودت است، مشاوره‌ی اول رایگان است؛ کارشناس ریرا تماس می‌گیرد و وقت معاینه را هماهنگ می‌کند.
صفحه‌ی خدمت و رزرو مشاوره