کودک بدغذا؛ نکته‌های روان‌شناختی و تغذیه‌ای برای والدین
جنگ سر سفره یکی از خسته‌کننده‌ترین تجربه‌های والدین است؛ و تقریباً همیشه بازنده‌ی آن هم والدین‌اند و هم کودک.
فهرست مطالب این مقاله (۶ بخش)
بدغذایی در سال‌های اول کودکی بخشی طبیعی از رشد است. تقسیم مسئولیت (والدین تعیین می‌کنند چه غذایی، کی و کجا؛ کودک تعیین می‌کند چقدر بخورد)، معرفی تدریجی و مکرر غذای تازه، الگو بودن والدین و پرهیز از اجبار، رشوه و تنبیه، مؤثرترین راه‌هاست. اگر رشد یا وزن کودک نگران‌کننده بود، بررسی پزشکی لازم است.
کودک بدغذا در بیشتر خانه‌ها پیدا می‌شود. آکادمی اطفال آمریکا توضیح می‌دهد که بدغذایی، به‌خصوص در کودکان نوپا و پیش‌دبستانی، معمولاً بخشی از رشد طبیعی است: سرعت رشد کمتر می‌شود، اشتها کم و زیاد می‌شود و کودک یاد می‌گیرد استقلالش را با «نه» گفتن نشان دهد.
چرا اجبار نتیجه‌ی عکس دارد؟
وقتی غذا خوردن به میدان کشمکش تبدیل شود، کودک غذا را با تنش و اجبار پیوند می‌زند. تشویق‌هایی مثل «اگر سبزی بخوری بستنی می‌گیری» هم پیام می‌دهد که سبزی چیز ناخوشایندی است و بستنی جایزه. نتیجه، علاقه‌ی کمتر به همان غذاهایی است که می‌خواهیم کودک بخورد.
تقسیم مسئولیت سر سفره
یکی از رویکردهای پرکاربرد در تغذیه‌ی کودک این است: والدین تعیین می‌کنند چه غذایی، کی و کجا سرو شود؛ کودک تعیین می‌کند از آن غذا چقدر بخورد. این تقسیم، فشار را از سر سفره برمی‌دارد و به کودک کمک می‌کند به سیگنال گرسنگی و سیری خودش اعتماد کند.
ده نکته‌ی عملی
- غذای تازه را کنار غذایی که کودک دوست دارد بگذار.
- یک غذای تازه را بارها، با فاصله، دوباره عرضه کن؛ پذیرش ممکن است به ده‌ها بار نیاز داشته باشد.
- مقدار کم سرو کن؛ کودک اگر خواست بیشتر می‌گیرد.
- زمان وعده‌ها و میان‌وعده‌ها را منظم کن؛ کودکی که مدام تنقلات می‌خورد، سر سفره گرسنه نیست.
- کودک را در خرید و آماده کردن غذا شریک کن.
- خودت همان غذاها را با لذت بخور؛ الگو بودن مؤثرتر از توضیح است.
- تلویزیون و گوشی را از سر سفره دور کن.
- شکل و رنگ غذا را جذاب‌تر کن.
- نوشیدنی شیرین و آبمیوه‌ی زیاد را محدود کن.
- آرام بمان؛ یک وعده‌ی کم‌خورده پایان دنیا نیست.
استرس خانواده و غذای کودک
کودکان تنش خانه را حس می‌کنند و گاهی آن را با کم‌اشتهایی یا پرخوری نشان می‌دهند. حفظ روال وعده‌ها و فضای آرام سر سفره، در روزهای پرتنش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کی نگران باشیم؟
- کاهش وزن یا عقب افتادن از منحنی رشد
- محدود بودن غذاها به تعداد بسیار کم
- عق زدن یا مشکل در جویدن و بلع
- خستگی، رنگ‌پریدگی یا بیماری‌های مکرر
در این موارد با پزشک کودک صحبت کن.
اگر برای برنامه‌ی غذایی خانواده و کودک کمک می‌خواهی، رژیم‌درمانی و مشاوره‌ی تغذیه‌ی ریرا در کنار والدین است.
بیشتر بدانید
- پرخوری عصبی و تغییر وزن در روزهای بحران؛ چطور نظم غذایی را برگردانیم؟
- تغذیه در زمان بارداری؛ اصول ساده برای سلامت مادر و جنین
- رژیم مادر حامله؛ در بارداری چقدر وزن اضافه کنیم و رژیم لاغری مجاز است؟
- صفحه‌ی رژیم درمانی
- همه‌ی خدمات بارداری، شیردهی و کودک
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
کودک فقط چند غذای مشخص می‌خورد؛ طبیعی است؟
در سال‌های نوپایی شایع است؛ اگر رشد طبیعی است، با عرضه‌ی مکرر و بدون فشار، دامنه‌ی غذاها به‌تدریج بیشتر می‌شود.
مکمل یا شربت اشتهاآور بدهم؟
بدون تشخیص پزشک نه؛ بیشتر کودکان بدغذا به مکمل نیاز ندارند.
غذا را به زور بدهم که ضعیف نشود؟
اجبار معمولاً بدغذایی را بیشتر می‌کند؛ اگر نگران رشد هستی، پزشک کودک وزن و قد را بررسی می‌کند.
اگر سؤالت درباره‌ی شرایط خودت است، مشاوره‌ی اول رایگان است؛ کارشناس ریرا تماس می‌گیرد و وقت معاینه را هماهنگ می‌کند.
صفحه‌ی خدمت و رزرو مشاوره