جنگ جهانی دوم؛ وقتی پزشکان به رابطه‌ی استرس و پوست توجه کردند
در جنگ جهانی دوم، پزشکان ارتش گزارش کردند که خارش، کهیر عصبی، اگزمای عصبی (نورودرماتیت) و تعریق زیاد در شرایط پرتنش خدمت نظامی شروع یا تشدید می‌شوند، به‌خصوص در افرادی که زمینه داشتند. روایت‌های سفید شدن یکشبهی مو در بمبارانها بیشتر در خاطرات آمدهاند تا در گزارشهای پزشکی.
جنگ جهانی دوم (۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵) تقریباً همه‌ی دنیا را درگیر کرد. شهرها بمباران شدند، میلیون‌ها نفر آواره شدند و سربازان سال‌ها از خانه دور بودند. در این جنگ، برخلاف جنگ جهانی اول، پزشکان کم‌کم به اثر فشار روانی بر بیماریهای جسمی، از جمله بیماریهای پوستی، توجه کردند.
این مقاله را دکتر عبدالله کوچکسرایی نوشته است و بخشی از کورتیزول با پوست و مو چه می‌کند است. مقاله‌ی قبلی این مجموعه درباره‌ی جنگ جهانی اول و پوست بود.
پوست‌شناسی نظامی
در سال ۱۹۴۳، مجله‌ی پزشکی بریتانیا (BMJ) مقاله‌ای با عنوان «تجربه‌هایی در پوست‌شناسی نظامی» منتشر کرد. بیماریهای پوستی در آن جنگ هم یکی از دلایل مهم خارج شدن سربازان از خدمت بودند. گال، عفونت‌های قارچی و باکتریایی و آسیب‌های ناشی از گرما و سرما همچنان شایع بودند. اما در کنار این‌ها، گروه دیگری از بیماری‌ها هم توجه پزشکان را جلب کرد.
بیماریهای پوستی روان‌تنی در خدمت نظامی
در سال ۱۹۴۶، مجله‌ی روان‌پزشکی آمریکا مقاله‌ای با عنوان «سندرم‌های پوستی روان‌تنی در خدمت نظامی» منتشر کرد. نویسنده چهار بیماری را نام برد که در شرایط خدمت نظامی ایجاد یا تشدید می‌شدند:
- نورودرماتیت (اگزمای عصبی): لکه‌های ضخیم و خارش‌دار پوست که با خاراندن مداوم بدتر می‌شوند.
- کهیر روانزاد: کهیری که در موقعیت‌های پرتنش ظاهر می‌شد.
- خارش: خارش بدون علت پوستی مشخص.
- تعریق بیش از حد.
به گفته‌ی این مقاله، فشار خدمت نظامی این بیماری‌ها را ایجاد یا بدتر می‌کرد و «زمینه‌ی قبلی» عامل مهمی بود. در افرادی که زمینه داشتند، موقعیت‌های ناامیدکننده، تهدیدآمیز یا ناخوشایند، مثل مأموریت ناخواسته یا برگشت به خط مقدم، می‌توانست اولین حمله یا عود بیماری را شروع کند. نویسنده پیش‌آگهی این افراد را برای ادامه‌ی خدمت ضعیف می‌دانست.
این نگاه امروز هم معتبر است. انجمن پوست آمریکا امروز کهیر، اگزما، پسوریازیس، آکنه و ریزش مو را از بیماری‌هایی می‌داند که با استرس تشدید می‌شوند. استرس و جوش و التهاب پوست
سفید شدن مو در بمبارانها
در خاطرات و روایت‌های مردمی از بمباران شهرها در جنگ جهانی دوم، داستان‌هایی از سفید شدن ناگهانی موی بازماندگان نقل شده است. در منابع پزشکی‌ای که بررسی کردیم، گزارش علمی مستندی از این موارد پیدا نکردیم. پوست‌شناسان توضیح می‌دهند که موی رنگی نمی‌تواند یک‌شبه سفید شود؛ آنچه دیده می‌شود معمولاً ریختن سریع موهای رنگی و ماندن موهای سفید قبلی است. سفید شدن مو از استرس
ریزش مو بعد از بحران
تلوژن افلوویوم، یعنی ریزش منتشر مو دو تا سه ماه بعد از یک شوک جسمی یا روانی، در دوره‌ی جنگ جهانی دوم هنوز با این نام شناخته نمی‌شد. این مفهوم بعدها در دهه‌ی ۱۹۶۰ تعریف شد. اما گرسنگی، بیماری و فشار روانی آن سال‌ها همان عوامل شناخته‌شده‌ی این نوع ریزش‌اند. تلوژن افلوویوم؛ ریزش مو بعد از استرس
درسی برای امروز
جنگ جهانی دوم نشان داد که استرس می‌تواند بیماریهای پوستی را شروع یا بدتر کند، به‌خصوص در کسانی که زمینه دارند. یعنی اگر در روزهای پرتنش اگزما، کهیر یا خارش‌ات بدتر شده، این «خیال» نیست. درمان پوست و مدیریت استرس باید با هم انجام شوند.
غیرنظامیان و کمبودها
در جنگ جهانی دوم، بسیاری از غیرنظامیان در اروپا و آسیا سال‌ها با جیره‌بندی غذا و کمبود مواد مغذی زندگی کردند. کمبود پروتئین، آهن و ویتامین‌ها می‌تواند به ریزش و نازک شدن مو، شکنندگی ناخن و خشکی پوست منجر شود. این اثرات را نمی‌توان از اثر استرس جدا کرد، اما یادآوری می‌کند که در هر بحرانی، تغذیه بخش مهمی از سلامت پوست و مو است.
رزرو
اگر در دوره‌ی پرتنش اخیر بیماری پوستی‌ات شعله‌ور شده یا ریزش مو داری، وقت معاینه با دکتر عبدالله کوچکسرایی بگیر. مقاله‌ی بعدی این مجموعه درباره‌ی جنگ هشت‌ساله و پوست و مو است.
بیشتر بدانید
- ریزش مو بعد از استرس و جنگ؛ تلوژن افلوویوم چیست و چقدر طول می‌کشد؟
- صفحه‌ی آنالیز و تریکوسکوپی مو
- همه‌ی خدمات مو و پوست سر
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته می‌شود.