ریزش مو بعد از زایمان؛ چرا شروع میشود، کی تمام میشود و کی درمان لازم است
در بارداری موهای بیشتری در فاز رشد می‌مانند. بعد از زایمان این موها با هم وارد فاز ریزش می‌شوند و حدود دو تا چهار ماه بعد ریزش شروع میشود. این ریزش در بیشتر مادرها تا اولین سالگرد تولد کودک برطرف میشود. اگر بعد از یک سال ادامه داشت، فرق سر باز شد یا با خستگی شدید همراه بود، آزمایش آهن و تیروئید و معاینه‌ی پوست سر لازم است.
یکی از رایج‌ترین پیام‌هایی که از مادرها می‌گیریم این است: «بچه‌ام سه ماهه است و موهایم مشت‌مشت می‌ریزد. کچل می‌شوم؟» جواب در بیشتر موارد خبر خوبی است. این ریزش اسم دارد، علتش شناخته شده است و معمولاً خودبه‌خود تمام میشود.
در ری‌را بررسی ریزش مو با دکتر عبدالله کوچکسرایی است که پانزده سال روی پوست و مو کار می‌کند. این مقاله بخشی از راهنمای کامل مراقبت‌های بعد از زایمان است.
چرا بعد از زایمان مو می‌ریزد؟
هر تار مو چرخه‌ای دارد: یک فاز رشد طولانی، یک فاز انتقالی کوتاه و یک فاز استراحت که در پایان آن مو می‌ریزد. در بارداری، تغییرات هورمونی باعث میشود موهای بیشتری در فاز رشد بمانند؛ برای همین خیلی از زن‌ها در بارداری موهای پرپشت‌تری دارند. بعد از زایمان، این موهای «نگه‌داشته‌شده» با هم وارد فاز استراحت می‌شوند و چند ماه بعد با هم می‌ریزند.
انجمن پوست آمریکا (AAD) توضیح می‌دهد که این ریزش معمولاً حدود چهار ماه بعد از زایمان به اوج می‌رسد و در بیشتر زنان تا اولین سالگرد تولد کودک، موها به حالت عادی برمی‌گردند. اسم پزشکی این حالت «تلوژن افلوویوم» است؛ همان نوع ریزشی که بعد از تب شدید، جراحی یا استرس شدید هم دیده میشود. تلوژن افلوویوم بعد از استرس
طبیعی است یا نه؟
ریزش منتشر از کل سر، بدون ناحیه‌ی کاملاً بی‌مو، که از ماه دوم تا چهارم شروع شده و کم‌کم کم میشود، معمولاً همین ریزش موقت است. موهای کوتاه تازه‌ای که دور پیشانی سیخ می‌ایستند هم نشانه‌ی خوبی‌اند؛ یعنی رویش دوباره شروع شده است.
این نشانه‌ها می‌گویند باید معاینه شوی:
- ریزش بعد از یک سالگی کودک هنوز ادامه دارد.
- فرق سر پهن‌تر شده یا پوست سر در ناحیه‌ی جلوی سر بیشتر دیده میشود.
- یک یا چند ناحیه‌ی گرد کاملاً بی‌مو پیدا شده است. ریزش موی سکه‌ای
- ریزش با خستگی شدید، رنگ‌پریدگی، تپش قلب، سردی یا گرمای غیرعادی بدن همراه است.
آهن، تیروئید و ریزش مو
بعد از زایمان، به‌خصوص اگر خونریزی زیاد بوده، کم‌خونی فقر آهن شایع است. اختلال تیروئید بعد از زایمان هم در گروهی از مادرها دیده میشود. هر دو می‌توانند ریزش مو را طولانیتر کنند. اگر ریزش طول کشیده یا با نشانه‌های بالا همراه است، آزمایش خون شامل شمارش خون، فریتین و تیروئید به تشخیص کمک می‌کند. درمان این کمبودها با پزشک است و خوردن خودسرانه‌ی مکمل آهن توصیه نمی‌شود. تغذیه‌ی مادر و آهن بعد از زایمان
در این ماه‌ها چه کار کنیم؟
- موها را خیلی سفت نبند و از کش‌های فلزی و گیره‌های کشنده استفاده نکن.
- حرارت سشوار و اتو را کم کن. انجمن پوست آمریکا برای این دوره شامپو و نرم‌کننده‌ی سبک و حجم‌دهنده را پیشنهاد می‌کند تا موها کمتر روی هم بخوابند.
- کوتاه کردن مو میتواند ظاهر موها را پرتر نشان دهد، اما روی سرعت ریزش اثری ندارد.
- رژیم‌های سخت لاغری در این دوره ریزش را بیشتر می‌کنند. کاهش وزن بعد از زایمان باید آهسته باشد. کاهش وزن در شیردهی
درمان در ری‌را
وقتی ریزش طولانی شده یا ریزش ارثی هم‌زمان خودش را نشان داده، بعد از معاینه و آزمایش ممکن است PRP مو یا مزوتراپی مو پیشنهاد شود. در دوران شیردهی، انتخاب دارو و روش درمانی محدودتر است و پزشک همین را در نظر میگیرد. برای ریزش‌های کاملاً موقت معمولاً درمان تهاجمی لازم نیست؛ گاهی فقط اطمینان دادن و پیگیری کافی است.
رزرو
اگر ریزش مو بیش از یک سال طول کشیده یا یکی از نشانه‌های بالا را داری، وقت معاینه با دکتر عبدالله کوچکسرایی بگیر. برای مراقبت‌های دیگر این دوره، راهنمای کامل مراقبت‌های بعد از زایمان را بخوان.
بیشتر بدانید
- تغذیه در زمان بارداری؛ اصول ساده برای سلامت مادر و جنین
- رژیم مادر حامله؛ در بارداری چقدر وزن اضافه کنیم و رژیم لاغری مجاز است؟
- غذاهای بدون عوارض برای مادران باردار؛ چه بخوریم و از چه دوری کنیم؟
- صفحه‌ی PRP مو
- همه‌ی خدمات بارداری، شیردهی و کودک
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمی‌گیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته میشود.