پسوریازیس و تغذیه؛ روده، وزن و رژیم مدیترانهای چه نقشی دارند؟
پسوریازیس یک بیماری التهابی سیستمیک است که با چاقی، دیابت، بیماری قلبی و تغییرات میکروبیوم روده ارتباط دارد. کاهش وزن در افراد دارای اضافهوزن یکی از مداخلات تغذیهای با بیشترین شواهد برای کم کردن شدت پسوریازیس است. رژیم مدیترانهای امیدوارکننده است. حذف گلوتن فقط برای کسانی که سلیاک یا حساسیت به گلوتن دارند توصیه میشود. تغذیه مکمل درمان پزشکی است، نه جایگزین آن.
پسوریازیس را معمولاً با پلاکهای قرمز و پوستهدار روی آرنج، زانو و پوست سر میشناسیم. اما امروز میدانیم پسوریازیس فقط یک بیماری پوستی نیست؛ یک بیماری التهابی است که کل بدن را درگیر میکند. همین موضوع نقش تغذیه را مهمتر کرده است.
این مقاله را دکتر مهدی یداللهی موحد نوشته است و بخشی از تغذیه، روده و بیماریهای خودایمنی است.
پسوریازیس و التهاب سیستمیک
در پسوریازیس، سیستم ایمنی بیش از حد فعال است و این التهاب فقط در پوست نمیماند. افراد مبتلا بیشتر در معرض چاقی، دیابت نوع ۲، کبد چرب، بیماری قلبی و آرتریت پسوریاتیکاند. انجمن پوست آمریکا در راهنمای تغذیهی پسوریازیس به همین ارتباط اشاره میکند.
روده و پسوریازیس
پژوهشها نشان دادهاند ترکیب میکروبهای روده در افراد مبتلا به پسوریازیس با افراد سالم فرق دارد. همچنین بیماریهای التهابی روده در این افراد شایعترند. مروری در سال ۲۰۲۴ بررسی کرده است که آیا رژیم مدیترانهای میتواند این عدم تعادل میکروبی را بهتر کند. نتایج امیدوارکنندهاند، اما هنوز رابطهی علت و معلولی کامل ثابت نشده است. ارتباط روده و ایمنی را در تغذیه، روده و بیماریهای خودایمنی مفصلتر توضیح دادهایم.
آنچه شواهد بیشتری دارد
- کاهش وزن: در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی، کاهش وزن با رژیم کمکالری یکی از مداخلات تغذیهای با بیشترین شواهد برای کم کردن شدت پسوریازیس و بهتر کردن پاسخ به درمان است.
- رژیم مدیترانهای: سرشار از سبزی، میوه، حبوبات، غلات کامل، ماهی، روغن زیتون و مغزها. مطالعات مشاهدهای نشان دادهاند پایبندی بیشتر به این رژیم با شدت کمتر پسوریازیس همراه است.
- کم کردن الکل: الکل با تشدید پسوریازیس و کاهش اثر برخی داروها همراه است.
آنچه شواهد کمتری دارد
- حذف گلوتن: مرورهای علمی دربارهی مداخلات غذایی در پسوریازیس میگویند رژیم بدون گلوتن فقط برای کسانی توصیه میشود که سلیاک یا آنتیبادیهای مرتبط با آن دارند. سلیاک و رژیم بدون گلوتن
- مکملها: برای روغن ماهی و ویتامین D نتایج متفاوت بوده است. مکمل ویتامین D فقط در صورت کمبود و با نظر پزشک.
- رژیمهای خیلی محدود: مثل حذف کامل گوشت یا لبنیات بدون دلیل مشخص، شواهد کافی ندارند و ممکن است کمبود ایجاد کنند.
استرس و پسوریازیس
استرس یکی از شناختهشدهترین عوامل تشدید پسوریازیس است. پژوهشی در اوکراین نشان داد که در سال اول جنگ، حدود ۶۱ درصد بیماران پسوریازیس تشدید بیماری را تجربه کردند. کورتیزول و پوست
یک بشقاب ساده
- نصف بشقاب: سبزیهای رنگی
- یکچهارم: پروتئین، ترجیحاً ماهی، مرغ یا حبوبات
- یکچهارم: غلات کامل
- روغن زیتون برای پخت و سالاد، یک مشت مغز در روز
- کمتر: گوشت فرآوریشده، شیرینی، نوشابه و غذاهای سرخکردنی
در ریرا
متد متد Hi Physique برای کسانی طراحی شده که بیماریهایی مثل پسوریازیس دارند و برنامهی غذایی قابل اجرا میخواهند. این برنامه درمان پوستی را که پزشک پوست تجویز کرده جایگزین نمیکند، بلکه کنار آن قرار میگیرد.
پسوریازیس و داروهای جدید
بسیاری از بیماران پسوریازیس امروز با داروهای بیولوژیک یا داروهای سیستمیک دیگر درمان میشوند. کاهش وزن در افراد دارای اضافهوزن میتواند پاسخ به این داروها را بهتر کند. برخی داروها هم روی چربی و قند خون یا عملکرد کبد اثر دارند؛ پس برنامهی غذایی باید با در نظر گرفتن داروهای تو نوشته شود. اگر داروی سیستمیک مصرف میکنی، هر مکمل یا تغییر بزرگ غذایی را با پزشک پوست هماهنگ کن.
آرتریت پسوریاتیک
اگر همراه با پسوریازیس درد و تورم مفاصل، بهخصوص انگشتان، یا خشکی صبحگاهی داری، به پزشک بگو. کنترل وزن در این افراد فشار روی مفاصل را هم کم میکند.
رزرو
برای برنامهی تغذیه در پسوریازیس، وقت مشاوره با دکتر مهدی یداللهی موحد بگیر.
بیشتر بدانید
- پرخوری عصبی و تغییر وزن در روزهای بحران؛ چطور نظم غذایی را برگردانیم؟
- تغذیه در زمان بارداری؛ اصول ساده برای سلامت مادر و جنین
- رژیم مادر حامله؛ در بارداری چقدر وزن اضافه کنیم و رژیم لاغری مجاز است؟
- صفحهی رژیم درمانی
- همهی خدمات تغذیه و مدیریت وزن
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه، تشخیص و تجویز پزشک را نمیگیرد. تصمیم درمانی همیشه بعد از ارزیابی حضوری گرفته میشود.
